Zehir: Canlının biyolojik görevlerini bozarak onda zararlı olan veya onun ölümüne yol açabilen herhangi bir maddedir

Zehirlenme :Bir zehirin etkisi ile vücudun tamamı veya bir kısmında faaliyetlerin bozulması ve zehirin vücuttan atılması sonucu bozulan görevlerin normale dönmesi veya dönüşümsüz bozukluklar ya da ölümle sonuçlanan bir olaydır.

Zehirlerin Sınıflandırılması :

Zehirler başlıca 4 gruba ayrılır.

1-Kaynaklarına göre
2-Kimyasal yapılarına göre
3-Fiziksel özelliklerine göre
4-Vücuttaki etkilerine göre

Daha bildik şeylerle anlatmaya çalışırsak; köpekleri zehirleyen maddeler:

Köpeklerde zehirlenmeye yol açan birçok farklı madde bunuyor. Bu maddeler şunlar;

Bitkiler
İlaçlar
Evlerde kullanılan temizlik malzemeleri (çamaşır suyu, deterjan vb.)
Haşere ilaçları
Pire tozu, şampuan gibi ürünler
Karbon monoksit
Küflenmiş peynir
Çikolata (çikolata köpekleri kör eder mi yazımızda çikolatanın köpeklere verdiği zararlar ile ilgili geniş bilgi bulabilirsiniz)
Uyuşturucu ve uyarıcı maddeler (esrar, alkol, kokain vb. gibi maddeler) Köpekler bira içer mi yazımızda alkolün köpekler üzerindeki etkisi ile ilgili geniş bilgi bulabilirsiniz.

Belirtiler

Köpeklerde zehirlenme belirtileri şunlardır;

İshal ve kusma(kimi zaman hayvanın kusmuğunda ya dışkısında kan bulunabilir)
Aşırı heyecan, titreme
Uyuşukluk, depresyon
Ağızdan salya akması, köpürme, aşırı sulanma
Ağız yaraları
Hayvanın ağzından ya da anüsünden kan gelmesi
Felç, koma

Maruz Kalma Yolları :

Zehirler vücuda solunum, sindirim ya da deriden emilmek suretiyle girerler. Sağlam deriden genellikle emilmezler ancak deri üzerinde açık yara varsa emilme olabilir. Zehirli böcekler sokması, yılan ısırması, akrep sokmaları da deri yoluyla zehirlenmelere sebep olur. Gaz ya da buhar niteliğindeki zehirler ise solunan havayla birlikte vücut içerisine girerek zehirlenmeye sebep olur. Yenilen gıdaların içinde zehirli maddelerin bulunması ya da gıdaların bozuk olması sindirim yoluyla zehirlenmeye sebep olur. Hayvanlarda zehirlenme olaylarında yaş, cinsiyet, tür, vücut ağırlığı, sağlık ve hastalık hali, beslenme ve alınan zehir miktarının önemi vardır.

Tür :Türler arasında ki anatomik ve yapısal farklar, aynı zehir olmasına karşı farklı klinik belirtilere sebep olur. Örneğin aynı miktardaki zehir geviş getirenlerin 4 mideli olması zehirli maddenin büyük kısmının yıkımlanmasına ve kedi-köpek gibi 1 mideli hayvanlara göre daha az zehirlilik etkisi meydana gelmektedir

Yaş :Çok genç ve yaşlı hayvanlar zehirle karşı duyarlıdır. Bunun sebebi zehirlerin atılmasında en önemli iki organ olan karaciğer ve böbreğin gençlerde yeterince gelişmemiş, yaşlılarda ise bu organların işlevlerinin azalmasına bağlıdır.

Cinsiyet :Hayvanların cinsiyeti ve dolayısıyla bazı hormonsal durumları bir maddenin etkiliğini az-çok değiştirebilir. Örneğin erkeklik hormonu karaciğerde bir takım enzimlerin salgılanmasını artırır. Vücuda giren zehrin aktif olması bu enzimlere bağlıysa erkekler etkilenmezken dişiler de zehirlilik belirtileri ortaya çıkabilir. Dişiler de ise vücutlarında yağ oranı fazladır. Bu da özellikle kloroform denilen bir zehrin aynı dozlarından dişiler etkilenmezken erkekler için öldürücü olabilmektedir.

Sağlık ve Hastalık Hali :Organların durumu ilaç ve zehirlerin etkileri üzerinde önemli değişiklikler yapmaktadır. Kimyasal maddelerin atılması ve parçalanmasında karaciğer ve böbrek birinci derecede görev yaptıklarından, bu organların görevlerinde oluşabilecek bir değişme bunların zehirliliğin önemli derecede etkiler. Zehirlerin istenmeyen etkilerinin şiddeti ve sıklığı artar. Böbrek hastalıklarında böbrekten süzülme, böbrek kanallarından salgılanma suretiyle atılmaları azalacağından, karaciğer hastalıklarında ise parçalanma süreleri artacağından vücutta zehir daha fazla kalarak olumsuz etki yapacaktır.

Önemli Zehirlenmeler :